„Jerzy Tchórzewski. Inne spojrzenie. Prace z kolekcji prywatnych” . WYSTAWA

Kordegarda. Galeria Narodowego Centrum Kultury - Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 15/17
Śr. 4 grudnia 2019 r. — Niedz. 12 stycznia 2020 r.

Wstęp wolny

Dwa artystyczne światy: sacrum i profanum na podwójnej wystawie

w 20. rocznicę śmierci wybitnego artysty

W Kordegardzie. Galerii Narodowego Centrum Kultury oraz w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej od 5 grudnia na wspólnej wystawie pt. „Jerzy Tchórzewski. Inne spojrzenie. Prace z kolekcji prywatnych” będzie można zobaczyć blisko 80 obrazów tego wybitnego współczesnego twórcy, które do tej pory były prezentowane sporadycznie lub nie wystawiane w ogóle. 

Pretekstem do przypomnienia malarstwa Jerzego Tchórzewskiego jest dwudziesta rocznica jego śmierci, która przypada 24 grudnia. Ekspozycja jest spotkaniem i refleksją nad dorobkiem awangardowego artysty, uznawanego dziś za klasyka. Pozwala spojrzeć na jego sztukę z różnych punktów widzenia. Przybliża jego dzieła, proponując inne spojrzenie na kluczowe motywy twórczości. To również powrót malarstwa J. Tchórzewskiego do Kordegardy po prawie 27 latach od ostatniej indywidualnej wystawy.

Duża retrospektywna wystawa, zorganizowana w dwóch przestrzeniach – Kordegardy (od 4 grudnia do 12 stycznia)  i Muzeum Archidiecezji Warszawskiej (od 5 grudnia 2019 r. do 1 marca 2020 r.), umożliwiła bardzo szeroką prezentację obrazów artysty i przyjrzenie się wielkim tematom: ciała i ducha, z którymi mierzył się w swojej twórczości.

– „Stosunek artysty do problematyki sacrum i profanum  jest nieoczywisty. Jego płótna rozbudzają ciekawość i zaskakują.  Bo jak pisał Jerzy Tchórzewski w swojej autobiograficznej książce „Świadectwo oczu”: Zdziwienie, to chyba pierwsze przykazanie dekalogu wszelkiej sztuki, wszelkiego oczarowania. Obydwie ekspozycje: w Kordegardzie i Muzeum wzajemnie się uzupełniają. Pokazują dwa różne oblicza artysty. Świat Jerzego Tchórzewskiego to artystyczny komentarz świadka XX wieku”. – wyjaśnia prof. Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury.

Kordegarda eksponuje zmysłowe prace artysty. Wczesne obrazy to piękne, pewne siebie kobiety. Boginki wyłaniające się z mrocznych krajobrazów. Wraz z upływem czasu pędzel artysty zaczyna deformować ciało. Interesuje go nie tyle zewnętrze, co wewnętrzne natężenia, emocje szukające ujścia. Kolejne lata, w tym bolesne doświadczenie śmierci ukochanej żony, czy powracające wspomnienia wojny sprawiają, że ciało na obrazach J. Tchórzewskiego ulega rozpadowi, atrofii.

I tu, gdzie kończy się opowieść w Kordegardzie, zaczyna się w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej. Prezentowane  tam obrazy  pokazują sacrum – duchowy wymiar malarstwa Jerzego Tchórzewskiego. Tematem tych prac jest człowiek zmagający się  ze światem, doświadczeniem, szukający odkupienia, jego udręczony ciałem duch. Fizyczność i metafora dopełniają się w dwóch wielkich artystycznych narracjach.

Wystawa w Kordegardzie „Jerzy Tchórzewski. Inne spojrzenie. Prace z kolekcji prywatnych” jest ostatnią w tym roku wystawą Narodowego Centrum Kultury. Towarzyszy jej film o życiu Jerzego Tchórzewskiego, zrealizowany. przez jego syna w ramach programu NCK „Kultura Interwencje”. Reżyser, Krzysztof Tchórzewski pokazał  w nim prywatny obraz  ojca-artysty.

* * *

Jerzy Tchórzewski – ur. 24 kwietnia 1928 w Siedlcach, zm. 24 grudnia 1999 r. w Warszawie. Znany i ceniony malarz w Polsce i na Zachodzie. Jako młody chłopak został boleśnie dotknięty wojną – stracił ukochanego ojca w Oświęcimiu, wstąpił do AK, brał udział w walkach partyzanckich.

Po wojnie studiował na krakowskiej ASP, był członkiem II Grupy Krakowskiej. Uczestniczył
w kilkuset wystawach zbiorowych i ponad 30 indywidualnych na całym świecie. Jedne z ważniejszych wystaw, podczas których były pokazywane prace Tchórzewskiego, to: Ogólnopolska Wystawa Młodej Polski w 1955 roku, Biennale Sztuki w Paryżu, Sao Paulo i Wenecji, czy wystawy w Zachęcie, Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. W 1960 roku jego wystawa podbiła Paryż i zyskała uznanie papieża surrealistów – Andre Bretona. W 1981 artysta otrzymał nagrodę Krytyki Artystycznej im. Cypriana Kamila Norwida. W kolejnych latach zdobył nagrodę Kulturalną “Solidarności”, nagrodę im. Jana Cybisa i prestiżową nagrodę im. J.G. von Herdera w Wiedniu. W latach osiemdziesiątych był związany z opozycją demokratyczną i wystawiał swoje prace w kościołach.  Jerzy Tchórzewski pisał też wiersze i wspomnienia. Przyjaźnił się z Tadeuszem Różewiczem, Zbigniewem Herbertem, Tadeuszem Kantorem, Aliną Szapocznikow, Jonaszem Sternem, Marią Jaremą i wieloma innymi ważnymi twórcami. Znakomity pedagog – od 1954 roku przez ponad 40 lat zatrudniony w warszawskiej ASP. Twórczość Tchórzewskiego jest wyrazem głębokiej wewnętrznej wolności. Znakomity warsztat malarski, różnorodność technik, wirtuozeria kolorystyczna, surrealistyczna stylistyka są świadectwem jego wielkiej wrażliwości i osobnego spojrzenia na rzeczywistość. 


Kordegarda Galeria Narodowego Centrum Kultury i Muzeum Archidiecezji Warszawskiej: Jerzy Tchórzewski. Inne spojrzenie. Prace z kolekcji prywatnych. 

Kuratorzy: Agnieszka Bebłowska-Bednarkiewicz, Krzysztof Tchórzewski,

Organizatorzy: Narodowe Centrum Kultury, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Archidiecezji Warszawskiej

Wernisaż wystawy: 4 grudnia o godz. 18.00

www.kordegarda.org